TL;DR: Kontratuen eta arau‑testuen itzulpena ezin da izan «hitzetik‑hitzera». Itzulpen segurua lortzeko kontuan hartu behar dira jurisdikzioa, lege‑sistema, lege terminologia itzulpena, formalitate‑maila eta xede‑audientzia. Itzulpen juridiko profesionala egiten duen itzultzaile kualifikatua (adibidez, ingeles‑itzultzaile espezializatua) beti testuinguruan lan egiten du. Tresnak, hala nola SmartTranslate.ai, egitura, koherentzia eta gako‑nuantza juridikoak zaintzen lagun dezakete, baina ez dute itzulpen juridiko profesionala eta gizakiaren arretazko egiaztapena ordezkatzen.
Zergatik arriskutsua da kontratuen eta arauen itzulpen juridikoa?
Kontratua, araudia edo pribatutasun politika ez dira testu arruntak. Esaldi bakoitzak ondorio juridikoak izan ditzake: ardura zehazten du, epeak, zigorrak, zerbitzuen eremua edo kontsumitzailearen eskubideak adierazten ditu. Itzulpenak zehaztugabeak badira, ondorengo egoerak sor daitezke:
- zure ardura modu desegokian handitu dezakezu,
- eskubideak exekutatzeko zailtasunak sortu ditzakezu,
- beste herrialdeetako bezeroak engaindu edo oker informatu ditzakezu,
- tokiko araudiak urratu ditzakezu (adibidez, kontsumitzaileen babesa, GDPR/EBko Datuen Babeserako Araudia, lan‑legeak).
«Nire ustez hori esan nahi du» itzulpen pasek eguneroko marketin‑testuetan balio dezake, baina dokumentu juridikoetan hori ez da nahikoa. Hemen garrantzitsua da esanahia zehazki islatzea testuinguru juridiko jakin baten barruan. Horregatik, adibidez, common law‑eko kontratu baten ingelesetik euskarara edo kontratu komertzial poloniar batetik alemanez itzultzeak metodologia propioa eta arreta berezia eskatzen du, artikulu arrunt bat itzultzean baino askoz ere zehatzago jokatu behar baita.
Zergatik bereizten dira itzulpen arruntak eta itzulpen juridiko profesionalak?
Garrantzitsua da ulertzea zertan desberdintzen den itzultzaile arrunt baten lana eta legean espezializatutako itzultzailearena, eta nola funtzionatzen duen SmartTranslate.ai praktikan.
1. Terminologia eta kontzeptu juridikoak
Lege‑hizkeran kontzeptu batzuk daude, beste lege‑sistemetako baliokiderik ez dutenak edo bestelako funtzioa dutenak. Adibidez:
- common law vs sistema kontinentala – iturri juridikoak eta kontratuen egitura desberdinak izaten dira, eta aurrekari‑balioa ere bestelakoa izan daiteke;
- ingelesezko warranty, representation, indemnity – euskaraz ez da beti hitz bakar batekin itzuli behar; askotan funtzioa deskribatzea komeni da;
- alemanezko Allgemeine Geschäftsbedingungen (AGB) – ez da soilik «araudia», baizik eta aleman legean instituzio jakin bat eta bere aplikazio‑praktika dituena.
Itzultzaile kualifikatua ez da hiztegiaren lehenengo emaitzara joko; pentsatu egiten du nola funtzionatzen duen kontzeptu horrek bi lege‑sistetan eta nola itzuli behar den modu erabilgarri eta seguru batean. Hor nabarmentzen da lege terminologia itzulpena egiteko esperientzia eta metodoa.
2. Dokumentuaren egitura eta logika
Kontratu eta arauek egitura zehatza izaten dute: definizioak, xedapen orokorrak, ardura‑printzipioak, azken xedapenak. Itzulpenak egitura hori mantendu behar du, tartean:
- paragrafoen eta puntuazioen zenbaketa,
- barne‑erreferentziak (adib.: “§ 5eko 2. puntuan bezala”),
- izen‑terminen koherentzia (adib.: “Zerbitzu‑Hornitzailea”, “Bezeroa”),
- definizioek duten esanahi berbera.
SmartTranslate.ai bezalako tresnek automatikoki laguntzen dute egitura eta terminologia koherentea mantentzen bi hizkuntza‑bertsioen artean, eta horrek murrizten du adibidez leku batean “Bezeroa” agertzen den bitartean bestean “Erabiltzailea” agertzeak eragiten dituen nahasmenak. Hori garrantzitsua da OpenAI Researchek ere azpimarratzen duenez.
3. Ardura eta arriskuak
Itzultzaile juridikoak bere jardun‑ardura profesionala du itzulpenaren gainean. Itzulpen okerrak ondorio ekonomiko larriak ekar ditzake. Horregatik profesionalek honako praktika hauek jarraitzen dituzte:
- argiaz zehaztutako eskabidearekin lan egitea,
- beti testuinguruari buruz galdetzea (zer helbururekin da dokumentua),
- glosarioak eta oroitzapen‑itzulpenerako memoriak erabiltzea,
- maiz tokiko jurista batekin lankidetzan aritzea.
Automatizatutako tresnek ere emaitza eman dezakete, baina ez dute zure negozio‑estrategia edo onar ditzakezun arriskuak ezagutzen. Beraz, helburua da beti emaitza gizakiak egiaztatzea —itzulpen juridiko profesionala da arriskuak murrizteko giltzarria.
Nola ondo deskribatu itzulpen‑profila kontratu edo arau bat itzultzeko?
Itzulpen segurua lortzeko giltzarri da «itzulpenerako lana» ondo definitzea. Lehenik eta behin, prestatu argi itzulpen‑profila, bai lana pertsona bati ematean bai SmartTranslate.ai erabiltzean aplicazioari eman aurretik.
1. Jurisdikzioa eta lege‑sistema
Funtsezkoa den galdera: zein legearen arabera interpretatu behar da kontratua?
- Aipatu herrialdea eta, behar izan bada, eskualdea (adib.: Polonia, Alemania, England and Wales, Kalifornia).
- Zehaztu ea dokumentua tokiko legeari egokitu behar zaion ala soilik «informazio‑xokoa» izango den (adib.: “euskarazko bertsioak informazio‑karakterea izango du, loteslea ingelesezko bertsioa izango da”).
- Poloniatik alemanez itzultzen ari bazara, zehaztu ea kontratua poloniar legearen menpe egongo den ala alemana—horrek termino‑hautua baldintzatuko du.
Lege‑sistemen arteko desberdintasunak handiak izan daitezke. Adibidez, Kaliforniako legepeko akordioa ingelesetik euskarara itzultzeak beste planteamendu batzuk eskatuko ditu Ingalaterra eta Walesezko legepeko akordioa itzultzeak baino. Itzulpen‑profil horiek argi izan behar dira lana hasterakoan.
2. Helburu‑hizkuntza eta aldaera
Hizkuntza bakarrik ez da nahikoa; aldaera eta xede‑audientzia zehaztu behar dira:
- Dokumentua euskarazko «lege hizkera» izan behar al da (abokatu eta auzitegientzat) edo kontsumitzaileek ulertzeko moduko euskarazko bertsioa bilatzen duzu?
- Alemanera itzultzen baduzu, Hochdeutsch behar al duzu Alemaniako merkaturako, ala Austria edo Suitzarako egokitua?
- Adibidez ukrainieratik euskarara itzultzean, adierazi ea xedea erabiltzaile arrunterako ulergarria den ala juristentzat prestatua dagoen.
Itzultzaile onak eta SmartTranslate.ai bezalako sistemek beti galdetuko dituzte galdera hauek; tresna erabiltzean azalpena proiektuan gehitzeak estiloa eta terminologia hobeto egokitzeko aukera ematen du.
3. Formalitatea eta estiloa: zehaztasun maximoa vs ulertasuna
Dokumentu juridikoetan tentsioa dago beti gehieneko zehaztasunaren eta irakurlearentzako ulergarritasunaren artean. Zehaztu zer duzun lehentasunez:
- Zehaztasun maksimaleko estiloa – komenigarria B2B kontratuetan, inbertsio‑akordioetan, NDAetan, lizentzia‑akordioetan; esaldi tekniko eta luzeagoak onartzen ditu.
- Jende arruntarentzako ulergarritasun estiloa – denda‑araudietan eta pribatutasun politiketan; esaldiak sinplifikatu, definizioak argi azaldu, baina informazio juridikoa galdu gabe.
Adierazi itzultzaileari edo SmartTranslate.ai‑ri: “Lehenesten dugu erabiltzailearen ulermena, baina ardura‑irismena ez aldatzea”. SmartTranslate.ai‑n tono‑lehentasunak ezar daitezke; sistema egitura‑zehaztasuna mantenduko du eta testu‑sinplifikazio seguruak aplikatuko ditu behar den tokietan.
4. Dokumentuaren rola: loteslea ala informazionala?
Hau erabaki garrantzitsuenetako bat da:
- Lotesle bertsioa – itzulpenak originalaren indar juridikoa izango du. Hori eskatzen du maila gorena eta normalean tokiko jurista batek egiaztatzea.
- Informaziorako bertsioa – erabiltzaileari edukia ulertzen laguntzen dio, baina formalki loteslea da bakarrik originala (adibidez, “euskarazko bertsioa informazionala da” oharra).
Adibidez nazioarteko plataforma batek ingelesezko araudia loteslea izateko joera badu, praktikoa izan daiteke euskarazko bertsioa informazionala uztea. Antzera, poloniatik alemanez itzultzean ere erabaki hori estrategikoa izan daiteke.
Praktikak: nola ez galdu lege‑esanahia itzultzerakoan?
Hona hemen neurri praktiko eta erabilgarriak; garrantzitsua da hauek aplikatzea bai giza‑itzultzailearekin bai SmartTranslate.ai bezalako soluzioekin:
1. Sortu termino‑glosario txikia
Itzultzeari ekin aurretik, idatzi dokumentuko termino nagusiak:
- alderdien izendapenak (adib.: “Hornitzailea”, “Zerbitzu‑Hornitzailea”, “Bezeroa”),
- negozio‑kontzeptuak (“Harpidetza”, “Ordainketa‑aldia”),
- lege‑kontzeptuak (“bermea”, “indar‑handia/force majeure”, “aplikatuko den legea”).
Edozein terminori zure helburuan egokitutako erantzun‑baliokide bakarra esleitu eta jarraitu horretara etengabe. SmartTranslate.ai glosarioak sortu eta mantentzen uzten du, eta horrek laguntzen du dokumentu anitzetan terminologia koherentea erabiltzen.
2. Mantendu definizioak – ez «hobetu» zuk bakarrik
Definizioek funtsezko rola dute kontratuetan. Jatorrian badago:
“Bezeroa – kontratuan oinarrituta Zerbitzuak erabiltzen dituen pertsona fisiko edo juridikoa.”
Itzulpenean ezin da definizio hori, adibidez, honela murriztu edo zabaldu:
“Bezeroa – Zerbitzuak erabiltzen dituen pertsona fisikoa”
horrek benetako aldaketa juridikoa dakar, ez soilik itzulpena. Mantendu esanahi‑egitura, baita batzuetan testu «bidez‑bidez» egiten duen estilo bitxia ere —legean garrantzitsua da zehaztasuna, ez beti irakurleentzako edertasuna.
3. Kontuz «ahizpa‑faltsuekin» (false friends)
Ingelesez‑euskarara, polonieratik alemanezera edo ukrainieratik euskarara itzultzerakoan erraz topa daitezke hitz antzekoek baina esanahi desberdinekoak. Adibide batzuk:
- ing. eventual ≠ euskarazko “eventual” (askotan “azkenean” edo “baldin eta beharrezkoa bada” esan nahi du),
- ing. provision ≠ euskarazko “provision” (maiz “klauzula” edo “xedapena” adierazi behar da),
- alem. Kaution ≠ beti euskarazko “kautxioa” edo “bermea” bezala ulertu behar dena; testuinguruaren arabera deskribapen zabalagoa eskatzen du,
- ukr. eta poloniar hitzek antza izan dezakete baina esanahi juridikoa desberdina izan daiteke.
Automatikoki itzultzen duten tresnek ere huts egin dezakete horietan. Beraz, seguruena da: makina‑itzulpenerako lehen pausoa + aditu‑egiaztapena edo zuzenean esperientzia handiko itzultzaile juridikoarekin lan egitea —hortik dator itzulpen juridiko profesionala.
4. Mantendu egitura eta zenbaketa
Ez aldatu paragrafoen ordena edo zenbaketa, ezta estuki ere, ez bada jurista batekin berrantolatzen ari zaren. Kontratuen itzulpenetan:
- sustrai egitura bera mantendu,
- “§ 7ko 3. puntuan” moduko aipamenek beren baliokidea izan behar dute bertsio berrian,
- errepikapen ageri diren xedapenak ez ezabatu —lege‑testuetan askotan asmoz errepikatzen dira gauzak.
SmartTranslate.ai dokumentuaren egitura 1:1 moduan islatzeko diseinatuta dago: paragrafoak, puntuak, oharriak. Horrek nabarmen gutxitzen du gaizki‑erreferentziak izateko arriskua.
5. Gehitu azalpenak soilik behar denean
Helburu‑lege‑sisteman baliokiderik ez badago, batzuetan hobe da terminoa jatorriz utzi eta hurbilpen‑azalpena parentesietan gehitzea. Adibidez:
“Kontratuak Delaware estatuaren legeak aplikatuko ditu (AEBekoa).”
edo alemanezko bertsio batean:
“… gemäß dem Recht des Bundesstaates Delaware (USA)”
SmartTranslate.ai‑n konfiguratu dezakezu zein terminoetan sistemak azalpenak sartu edo jatorrizko izen‑eremuak utzi ditzan, eta hori erabilgarria izan daiteke pribatutasun politika itzulpena edo bestelako kasu batzuetarako.
SmartTranslate.ai‑ren eginkizuna dokumentu juridikoen itzulpenetan
SmartTranslate.ai ez da «beste itzultzaile automatiko bat» soilik; konfigurazio‑aukera zabala ematen duen tresna da, beharrak juridikoak direnean bereziki erabilgarria. Kontratu eta arauetan hiru ezaugarri dira bereziki garrantzitsuak:
1. Testuinguru‑ulermena
Esaldi‑esaldi bakarrik itzultzeko ikuspegitik harago, SmartTranslate.ai dokumentua osotasun gisa aztertzen du. Horrek laguntzen du ulertzen:
- nola definitu diren terminoak hasieran,
- zein erreferentziak dituzten ondorengo paragrafoetan eta laburpenetan,
- nola gordetzen den terminologia‑koherentzia itzulpen osoan.
Hau bereziki baliagarria da kontratu luzetarako, hizkuntza anitzeko araudietarako eta konplexuena diren pribatutasun politiketarako, non itzultzaile automatiko sinpleek koherentzia galtzen duten. SmartTranslate.ai laguntza erabilgarria da nola itzuli kontratu juridikoa edo nola itzuli pribatutasun politika bezalako galderetan.
2. Egitura, formatu eta zenbaketaren mantentzea
SmartTranslate.ai gai da honako hauen itzulpena zehaztasunez egiteko eta aurkezteko:
- izenburuen, puntuen eta azpimultzoen antolaketa,
- paragrafo, atxikien eta taulen zenbaketa,
- nabarmentzeak (gogoratu, etab.) testu‑zati garrantzitsuenetan.
Honek gutxitzen ditu itzulpen poloniar‑alemanez edo ingeles‑euskaraz bezalako konbinazioetan agertzen diren akats teknikoak, eta praktikan asko laguntzen du kontratu itzulpena bezalako proiektuetan.
3. Egiaztapen‑prozesuarekin integrazioa
Oinarrizko printzipioa: itzulpen juridikoa «prozesu» bat da, ez botoi‑batekoa. Adibide‑workflow bat:
- Kontratua SmartTranslate.ai‑ra igotzen duzu, eta zehazten duzu: jurisdikzioa, helburu‑hizkuntza, formalitate‑maila, dokumentuaren rola.
- Sistema egitura eta terminologia kontserbatuz itzulpen‑proiektua sortzen du.
- Auzoko esperientziadun itzultzaileak edo jurista batek egiaztapen murgildu bat egiten du.
- Glosarioak eta zuzenketak gordetzen dira, eta ondorengo dokumentuetan koherentzia automatikoki aplikatzen da.
Horrela automatikak (azkartasuna, koherentzia) eta adituek ematen duten segurtasuna uztartzen dira. Gainera, emaitza konparatu dezakezu beste itzulpen‑sistemek emandakoarekin (adib.: deepl) desberdintasunak hautemateko eta erabaki egokia hartzeko.
Adibide‑eszenatokiak: kontratu eta arauen itzulpenak
Eszenatgioa 1: Poloniatik alemanez denda‑arau baten itzulpena
Duzu poloniar araudia, aplikatzen den legea: Poloniakoa. Alemaniar merkatura sartu nahi duzu eta aleman bertsioa prestatu.
Zer egin behar duzu?
- Ezarri aleman bertsioa informazionala izango dela eta loteslea poloniar bertsioa izango dela.
- Itzulpen‑profila deskribatu: helburu‑hizkuntza – alemana, xedea – kontsumitzaileak, estiloa – ulergarria baina fidela.
- Sortu oinarrizko glosarioa («Erabiltzaile‑kontua», «Hornitzailea», «Kexak»).
- SmartTranslate.ai erabilita proiektua sortu, eta ondoren alemanari buruzko e‑commerce esperientzia duen itzultzaile batek egiaztatu dezala eskatu.
Eszenatgioa 2: Ingelesetik euskarara inbertsio‑kontratu baten itzulpena
Estatu Batuetako inbertsio‑kontratu bat jasotzen duzu (Delaware estatuaren legea), euskarazko bertsioa behar duzu analisi eta aholkularitza‑internoetarako.
Zer egin behar duzu?
- Ezarri euskarazko bertsioa informazionala izango dela, loteslea ingelesezko bertsioa geratuko dela.
- Itzulpen‑profila: helburu‑hizkuntza – euskarazko lege‑testuak ulertzeko, xedea – abokatuak eta inbertitzaileak, estiloa – zehaztasun maximoa.
- Glosarioan definitu termino potoloak: warranty, representation, covenant, indemnity, eta nola itzuliko diren euskaraz.
- SmartTranslate.ai proiektua sortu eta gero itzultzaile juridiko batek eta AEBetako legea ezagutzen duen abokatuak egiaztatuko dute bertsioa.
Eszenatgioa 3: Ukrainieratik euskarara pribatutasun politikaren itzulpena
Ukrainako erabiltzaileentzat plataformaren pribatutasun politika eurek ulertzeko euskaraz argitaratu nahi duzu.
Zer egin behar duzu?
- Adierazi ea euskarazko bertsioa loteslea izango den eta ukrainar bertsioa informazionala—edo alderantziz, zure strategiaren arabera.
- Itzulpen‑profila: helburu‑hizkuntza – ukrainiera, estiloa – sinple eta ulergarria, GDPRarekin bat datorrena, xedea – kontsumitzaileak.
- Sortu datuen babesari dagozkion terminoen glosarioa, garrantzitsua pribatutasun politika itzulpena egiterakoan.
- Erabili SmartTranslate.ai egitura eta terminologia gordetzeko, eta emaitza ukrainierazko native speaker batek eta datuen babeseko lege esperientziarekin egiaztatu dezala eskatu.
FAQ
Norberak itzuli al dezake kontratua online itzultzailearekin?
Bai, baina hori segurua da soilik lana‑entendimendurako bada, adibidez edukia azkar ulertzeko. Lotesle diren dokumentuetarako ez da nahikoa hizketa‑itzultzaile isolatu bat edo hiztegi sinple bat. Tratatu emaitza lehen bertsio gisa eta eman egiaztatzera profesional bati, edo erabili SmartTranslate.ai eta jarraitu itzulpen juridiko profesionalak proposatutako egiaztapen‑prozesuarekin.
Zein desberdintasun dago SmartTranslate.ai eta deepl bezalako itzultzaileen artean?
Deepl bezalako tresna klasikoek esaldien itzulpen naturala eta zuzentasuna bilatzen dituzte. Google AI Blog-ek itzulpen‑eredu eta dokumentu‑orientazioen arteko aldea deskribatu du. SmartTranslate.ai dokumentu‑orientatutako tresna da: egitura, zenbaketa eta glosarioak mantentzeko gaitasuna du, eta dokumentu osoaren testuingurura erreparatzen dio. Hala ere, testu juridikoen kasuan giza‑egiaztapena gomendatzen da beti —itzulpen juridiko profesionala behar da arriskuak kudeatzeko.
Noiz behar da itzultzaile ofiziala (itzultzaile‑laguntzaile edo itzultzaile juramentatua)?
Itzultzaile‑ofiziala behar da erakundeek edo arauek itzulpen ofiziala eskatzen dutenean, adibidez epaitegi, idazkaritza publiko, banku edo jaiotza‑dokumentuetan. Gehienetan B2B kontratuetan edo online arauetan esperientzia duen itzultzaile juridikoak nahikoa da, baina beti egiaztatu tokiko erakundeen edo jurisdikzioaren eskakizunak.
Nola deskribitu behar ditut baldintzak itzulpena eskatzerakoan?
Eskabidean adierazi: aplikatuko den lege‑sistema eta jurisdikzioa, helburu‑hizkuntza eta bere aldaera, formalitate‑maila (abokatuentzat ala kontsumitzaileentzat), ea bertsioa loteslea edo informazionala den, eta gehitu edo eskatu glosario termino garrantzitsuak. SmartTranslate.ai‑n informazio horiek zuzenean igo ditzakezu dokumentua igotzerakoan, eta horrek laguntzen du koherentzia eta segurtasuna mantentzen, bai kontratu itzulpena eta bai pribatutasun politika itzulpena nola egin erabakitzerakoan.